Kabulden önce kim taranır?

Sekiz adımın kısa cevabı; her adımın ayrıntısı aşağıda.

1. 01/08

   Çatışma kontrolü neden iş kabulünden önce yapılır?

   Çünkü çatışma kabulden sonra ortaya çıkarsa hem müvekkilin sırrı hem de büronun disiplin ve sorumluluk riski devreye girer; işi reddetmek zorunluysa bunu en baştan bilmek gerekir.

2. 02/08

   Kimler aranmalı?

   Yalnız müvekkil adayını ve karşı tarafı değil; onların ortaklarını, yöneticilerini, kefillerini, müşterek borçlularını ve uyuşmazlığa bağlı diğer kişileri.

3. 03/08

   Nerede aranmalı?

   Büronun bütün müvekkil, dava ve danışmanlık kayıtlarında; kapanmış dosyalar ve mütalaa verilen işler dâhil.

4. 04/08

   Sonuç ne zaman çatışma sayılır?

   Aynı işte menfaati zıt bir tarafa avukatlık etmişseniz veya mütalaa vermişseniz reddetmek zorunludur; diğer durumlarda olayın koşulları ayrıca değerlendirilir.

5. 05/08

   Kontrol nasıl belgelenir?

   Tarih, kontrolü yapan kişi, aranan adlar ve kimlikler, bulunan eşleşmeler ve verilen karar kayda geçer ve kayıt dosyaya bağlanır.

6. 06/08

   Büro içinde bilgi nasıl korunur?

   Bilgi duvarı, çatışmayı ortadan kaldıran bir istisna değildir; avukatlık sırrını korumak için ek bir önlemdir.

7. 07/08

   Kontrol ne zaman yenilenir?

   Yeni bir taraf eklendiğinde, tarafların unvanı veya ortaklık yapısı değiştiğinde ve aynı müvekkil için yeni bir iş açıldığında.

8. 08/08

   Yazılımda nasıl kaydedilir?

   Başvuru kaydından müvekkile dönüştürmeye kadar her aşamada arama sonucu, kontrolü yapan kişi ve zaman kaydedilir.

Kurgusal bir başvuru, kayıttan karara kadar izlenir. Ekranda her adımda yalnız bir şey değişir; aynı adım solda yazılıdır.

1. 01/05

   Yeni başvuru kaydedilir

   Gelen başvuru kayda alınır: müvekkil adayı Kuzey Gıda A.Ş., karşı taraf Örnek Yapı A.Ş., konu kira alacağı. Henüz vekâletname yok ve ayrıntılı bilgi alınmadı.

2. 02/05

   İki ad ayrı ayrı aranır

   Müvekkil adayı ve karşı taraf adı, büronun müvekkil, dava, danışmanlık ve başvuru kayıtlarında, kapalı dosyalar dâhil aranır.

3. 03/05

   Biri temiz, biri eşleşme çıkar

   Kuzey Gıda A.Ş. için kayıt çıkmaz. Örnek Yapı A.Ş. için kapalı bir kira dosyası bulunur: büro o dosyada Örnek Yapı A.Ş.'nin avukatlığını yapmıştır.

4. 04/05

   Kontrolü yapan kullanıcı ve zaman kaydedilir

   Aranan adlar, bulunan eşleşme, kontrolü yapan kullanıcı ve tarih saat kayda geçer; kayıt başvuruya bağlanır.

5. 05/05

   Karar verilir

   Eşleşme otomatik ret anlamına gelmez; sorumlu avukat dosyayı inceler. Burada aynı kira ilişkisinde menfaati zıt tarafa avukatlık edilmiş olduğundan başvuru reddedilir ve gerekçe kayda yazılır.

Çıkar çatışması kontrolü

Yeni başvuru

Müvekkil adayı

Kuzey Gıda A.Ş.

Karşı taraf

Örnek Yapı A.Ş.

Konu

Kira alacağı

Kuzey Gıda A.Ş.Henüz aranmadı

Örnek Yapı A.Ş.Henüz aranmadı

Eşleşen kayıt

2025/318 E. · Kira sözleşmesiKapalı dosya

Örnek Yapı A.Ş. · büronun müvekkili

Kontrolü yapan: Av. Selin Arslan06.10.2026 · 10:42

Karar

Başvuru reddedildi

Aynı işte karşı tarafın avukatlığı yapılmış.

‹›

01/05

Yeni başvuru kaydedilir

Avukat, yüklendiği görevi özen, doğruluk ve onur içinde yerine getirmek ve Türkiye Barolar Birliği'nce belirlenen meslek kurallarına uymakla yükümlüdür (Avukatlık Kanunu m.34 (yeni sekmede açılır)). Bu yükümlülüğün somut sonuçlarından biri, belli durumlarda işi kabul etmemektir.

Kanun, avukatın aynı işte menfaati zıt bir tarafa avukatlık etmiş veya mütalaa vermiş olması hâlinde teklifi reddetmesini zorunlu kılar; bu zorunluluk avukatın ortaklarını ve yanında çalıştırdığı avukatları da kapsar (Avukatlık Kanunu m.38 (yeni sekmede açılır)). Yani çatışma tek bir avukatın değil, bütün büronun meselesidir.

Bu nedenle kontrol, vekâletname imzalanmadan ve müvekkil adayından ayrıntılı bilgi alınmadan önce yapılır. Ayrıntıyı dinledikten sonra çatışma ortaya çıkarsa karşı tarafın bilgisini öğrenmiş olursunuz; üstelik davasını almadığınız kişilerin başvurusu nedeniyle öğrendiğiniz bilgiler de meslek sırrı sayılır (Meslek Kuralları m.37 (yeni sekmede açılır)). Başvurunun kabulden vekâlete uzanan akışı müvekkil başvuru süreci rehberinde adım adım gösterilir.

Küçük bürolarda kontrol çoğu zaman "ben bu kişiyi tanıyorum" diyerek geçiştirilir. Oysa hafıza, yıllar içinde biriken yüzlerce isim karşısında güvenilir bir kontrol aracı değildir; yazılı ve aranabilir bir kayıt, hem bugünkü karar hem de yıllar sonra gelecek bir itiraz için tek güvenilir dayanaktır.

Arama listesi iki ismi değil, uyuşmazlığın bütün taraflarını içermelidir. Müvekkil adayının yanında karşı taraf, onların temsilcileri ve işin içindeki diğer kişiler aranır.

• Müvekkil adayı ve onun ortakları, yöneticileri ve iştirakleri
• Karşı taraf ve onun ortakları, yöneticileri ve iştirakleri
• Kefiller, müşterek borçlular, mirasçılar ve diğer ilgililer
• Sigorta şirketi, banka veya kurum gibi uyuşmazlığa bağlı üçüncü kişiler

Bürodaki bir avukatın daha önce hâkim, hakem, Cumhuriyet savcısı, bilirkişi veya memur olarak o işte görev yapmış olması da reddetme sebebidir (Avukatlık Kanunu m.38/c (yeni sekmede açılır)); bu yüzden ortakların ve çalışan avukatların geçmiş görevleri de kayda alınır.

Şirket müvekkillerde ticaret sicilindeki ortaklık ve yönetim yapısına bakın; unvan değişiklikleri ve birleşmeler eski bir tarafı yeni bir adla karşınıza çıkarabilir. Kişi adlarında yazım farklarını (soyadı sırası, Türkçe karakterler, kısaltmalar) hesaba katan çoklu arama yapın.

Kanun yalnız avukatlık etmeyi değil mütalaa vermeyi de sayar: aynı işte menfaati zıt bir tarafa mütalaa vermiş olmak da reddetme sebebidir (Avukatlık Kanunu m.38/b (yeni sekmede açılır)). Bu yüzden arama yalnız dava dosyalarında değil, danışmanlık ve görüş kayıtlarında da yapılmalıdır.

Aranacak yerleri tek bir listede toplayın:

• Müvekkil ve karşı taraf kayıtları
• Açık ve kapalı dava dosyaları
• Danışmanlık, mütalaa ve sözleşme hazırlama kayıtları
• Başvuru ve görüşme kayıtları, işi almadığınız başvurular dâhil
• Ortakların ve çalışan avukatların bildirdiği önceki görev ve ilişkiler

Arama kapsamı tek bir kişinin hafızasıyla sınırlı kalmamalıdır. Büro büyüdükçe kayıtları tek yerde toplamak ve aramayı sistemde yapmak, kontrolün tutarlı ve tekrarlanabilir olmasının tek yoludur.

Genel bilgilendirme olarak şunu söyleyebiliriz: Meslek Kuralları, aynı davada birinin savunması diğerinin savunmasına zarar verebilecek durumda olan iki kişinin vekâletinin birden kabul edilmemesini ister (Meslek Kuralları m.35 (yeni sekmede açılır)). Bir anlaşmazlıkta taraflardan birine hukuki yardımda bulunan avukat, yararı çatışan öbür tarafın vekâletini alamaz ve hiçbir hukuki yardımda bulunamaz; ortak büroda çalışan avukatlar da bu kuralla bağlıdır (m.36 (yeni sekmede açılır)).

Ceza yargılamasında ölçüt şudur: yararları birbirine uygun olan birden fazla şüpheli veya sanığın savunması aynı müdafie verilebilir (CMK m.152 (yeni sekmede açılır)). Yararlar birbirine uygun değilse bu imkân yoktur.

"Aynı iş" dar yorumlanmamalıdır: olaylar farklı görünse de taraflar arasındaki bağ iki dosyada ortaksa çatışma riski sürer. Şüphe duyduğunuzda işi reddetmek, ilgili baroya danışmak ve kararı yazılı olarak kayda almak gibi güvenli yolları değerlendirin; sonucu her zaman avukatın kendisi verir.

Bir sonraki adım olarak, sonucu üç gruba ayırmak işe yarar: kesin çatışma (iş reddedilir), muhtemel çatışma (avukat ve gerekirse baro görüşüyle karar verilir) ve çatışma yok (iş kabul edilir). Üç grubun her biri için kaydın nasıl tutulacağını önceden belirleyin.

Kontrolün yapıldığını göstermek, yapmak kadar önemlidir. Bir disiplin veya sorumluluk tartışmasında elinizdeki en güçlü kanıt kayıttır. Her kontrolde şunlar yazılı olmalıdır:

• Kontrolün tarihi ve saati
• Kontrolü yapan kişi
• Aranan ad, unvan ve kimlik veya vergi numaraları
• Bulunan eşleşmeler ve ilgili dosyalar
• Sonuç ve alınan karar: kabul, ret veya ek bilgi gerekli
• Kararı veren avukat

Arama terimlerinin kayda alınması kişisel verinin ölçülü işlenmesi ilkesiyle de uyumludur: yalnız kontrol amacıyla gerekli veriyi alır, amaç dışında kullanmaz ve kayıtları saklama politikanıza göre tutarsınız (6698 sayılı Kanun m.4 (yeni sekmede açılır)).

Avukatların kendilerine tevdi edilen veya avukatlık görevi dolayısıyla öğrendikleri hususları açığa vurmaları yasaktır (Avukatlık Kanunu m.36 (yeni sekmede açılır)). Avukat, yardımcılarının, stajyerlerinin ve çalıştırdığı kimselerin meslek sırrına aykırı davranışlarını engelleyecek tedbirler alır (Meslek Kuralları m.37/b (yeni sekmede açılır)).

Bu rehberde kaynak gösterilen hükümlerde, ortak büro içinde çatışmayı bilgi duvarıyla gideren bir istisna yer almaz; üstelik ortak büroda çalışan avukatlar yararı çatışan tarafları temsil etmemek kuralıyla bağlıdır. Bilgi duvarını bu nedenle çatışma çözümü olarak değil, sır koruma önlemi olarak düşünün.

Roller ve izinler burada işe yarar: dosyaya erişimi yalnız o işte çalışan kişilerle sınırlamak, kimin neyi gördüğünü kayıtlı hâle getirir. Geniş erişim modeli olan bir büroda sızıntı riski çoğu zaman teknik değil, yetkisiz görünürlüktür.

Kontrol bir kez yapılıp unutulan bir işlem değildir. Dava ilerledikçe yeni davalı eklenebilir, müdahil çıkabilir, şirket devredilebilir. Bunların her biri yeni bir aramayı gerektirir. Şu durumlarda kontrolü yenileyin:

• Davaya yeni bir taraf veya müdahil eklendiğinde
• Müvekkilin veya karşı tarafın unvanı, ortaklığı ya da yönetimi değiştiğinde
• Aynı müvekkil için yeni ve ilişkili bir iş açıldığında
• Büroya yeni bir avukat veya ortak katıldığında, önceki görevleri sorulduktan sonra

HukukBis'te çıkar çatışması kontrolü başvuru akışının içindedir: gelen başvuru kayda alınır, ilgili avukata atanır, ad veya kimlik bilgisiyle çatışma araması yapılır, sonuç ve ayrıntıları listelenir ve karar verildikten sonra başvuru müvekkile dönüştürülür.

Her kontrol, kontrolü yapan kullanıcı ve zamanla birlikte kayda geçer; sonuç müvekkil veya dava kaydına bağlanabilir ve geçmiş kontroller liste olarak görülebilir. Böylece "bu iş kabul edilmeden önce kontrol yapıldı mı?" sorusunun cevabı kayıtla verilir.

Erişim roller ve izinler ile tanımlandığından kontrol sonuçlarını yalnız yetkili kişiler görür. Bu rehberdeki adımları büronuzun akışına uyarlamak için özellik sayfasını inceleyin.

Arama sonucu, aranan ad ile bulunan taraflar ve dosyalar yan yana yazılır; sonuç kayda geçer.